Phân tích vợ chồng A Phủ được chọn lọc siêu hay

132 lượt xem

Bài văn phân tích “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài, một tác phẩm được chọn lọc, đã tập trung vào tài năng văn chương của ông, là một trong những nhà văn hàng đầu của Việt Nam hiện đại. Tô Hoài nổi tiếng với sự hiểu biết sâu sắc về cuộc sống hàng ngày và các phong tục tập quán ở nhiều vùng miền khác nhau. Trước Cách mạng, ông tập trung vào vùng nông thôn nghèo và thế giới động vật trong các tác phẩm của mình. Sau Cách mạng, ông chuyển hướng tập trung vào vùng nông thôn rộng lớn hơn, đặc biệt là Tây Bắc.

“Vợ chồng A Phủ” là kết quả của chuyến đi thực tế của Tô Hoài đến vùng Tây Bắc. Tác phẩm này lên án chế độ phong kiến miền núi, phê phán việc áp bức quyền sống và hạnh phúc của con người. Nó cũng đề cao tinh thần nhân đạo, đồng cảm với số phận đau đớn của người lao động nghèo, bị tước đoạt quyền tự do và bị hành hạ về thể xác lẫn tinh thần. Tác phẩm cũng tôn trọng sức sống mạnh mẽ và lòng kiên trì của những người này, hy vọng vào một tương lai tốt đẹp cho họ.

Bằng cách sử dụng cấu trúc hồi tưởng và trần thuật hiện tại kết hợp với việc quay ngược về quá khứ, Tô Hoài đã tạo ra những dấu ấn riêng biệt thông qua lối kể chuyện linh hoạt của mình. Trước khi trở thành dâu gạt nợ cho gia đình thống lý Pá Tra, Mị được mô tả là một cô gái xinh đẹp, hồn nhiên, yêu đời và có tài thổi sáo. Mị cũng được miêu tả là một cô gái tự tin, luôn khao khát tự do và muốn kiểm soát cuộc sống của mình. Với sức hấp dẫn của mình, Mị là niềm mơ ước của nhiều chàng trai trong làng. Tuy nhiên, số phận đã đưa Mị vào những khúc mắc, trái ngược với những ước mơ của cô.

nghị luận văn học vợ chồng a phủ

Một lần muốn giúp cha trả nợ truyền kiếp, Mị bất ngờ trở thành dâu gạt nợ cho gia đình Lý. Bị ràng buộc bởi nghĩa vụ và những quy định hôn nhân lạc hậu, Mị phải đối mặt với một cuộc sống khác biệt hoàn toàn so với mong muốn của mình. Nỗi đau khổ đè nặng lên cô gái trước đây luôn khao khát tự do và hạnh phúc. Bằng những từ ngữ đơn giản nhưng sâu sắc, câu chuyện hé lộ những áp bức, đau khổ mà Mị phải trải qua, do sự bóc lột của xã hội và chế độ phong kiến miền núi. Ba từ “dâu gạt nợ” giống như một lời nhắc nhở, khám phá ra những gánh nặng, khổ đau mà Mị phải chịu đựng.

Mị, một cô gái tràn đầy sức sống, yêu đời và hiếu thảo, đã hiểu rõ giá trị của tự do và dũng cảm xin cha làm nông trại để kiếm tiền trả nợ. Nhưng bị ép buộc và bị bó buộc bởi hủ tục lạc hậu, cô bị đoạt mất ước mơ và hoài bão, và đánh mất tuổi trẻ và tự do. Mị bị A Sử cướp đi và mang về nhà thống lí để làm “cúng trình ma”. Từ đó, cuộc sống của Mị trở thành cuộc sống của một người con dâu gạt nợ trong gia đình thống lí. Cô sống trong sự phẫn uất, đau khổ và đau đớn cho số phận của mình. Mặc dù đau đớn đến mức muốn tự tử, nhưng tình yêu thương dành cho cha đã ngăn cản cô khỏi việc này. Một phần Mị muốn tìm sự giải thoát trong cái chết, để thoát khỏi cuộc sống nô lệ, nhưng cô lại hiểu rằng cái chết cũng không giải quyết được vấn đề nợ nần, vậy nên cô tiếp tục sống với sự nhục nhã và tủi hổ.

Xem thêm  Hành Trình Về Phương Đông - Chương 2

Từ sự phản kháng mạnh mẽ, Mị dần trở nên chấp nhận và cam chịu hoàn cảnh của mình. Dần dần, cô quen với sự khổ cực, cuộc sống của cô không khác gì của một con trâu, con ngựa, phải lao động cả ngày lẫn đêm mà không có giây phút nghỉ ngơi. Mọi công việc trong nhà như hái thuốc phiện, giặt đay, xe đay, quay sợi, dệt vải, bẻ bắp, chẻ củi, cõng nước… đều liên tục “đổ ập” lên cô. Mỗi ngày, Mị không nói không rằng, luôn cúi đầu xuống “như con rùa nuôi trong xó cửa”. Ngày càng im lặng, chấp nhận số phận, cam chịu với cuộc sống không công bằng mà không trách móc. Đau khổ cả về thể xác và tinh thần, cô trở nên câm lặng hơn, chấp nhận số phận và không oán trách. Đau lòng hơn khi phải sống với một người chồng không phải là người mình yêu thương, không có sự chia sẻ hay lời động viên khi cô cảm thấy mệt mỏi. Đau đớn cho những người nghèo khổ, bất hạnh, chịu đựng sự bất công và tuyệt vọng. Mọi thứ đổ dồn lên Mị, và bây giờ, cô chỉ có thể phó mặc, buông xuôi số phận của mình. Đọc về tình cảm của Mị, chúng ta không thể không cảm thấy xót thương và đồng cảm với số phận của cô và đồng thời căm phẫn với sự bất công của xã hội đã đẩy con người đến bước đường tăm tối.

Dường như Mị đã chìm sâu vào sự vô cảm với thế giới bên ngoài, nhưng chính sự hài hòa của thiên nhiên Tây Bắc vào mùa xuân cùng tiếng sáo vang vọng đã đánh thức, làm sống lại trong Mị tinh thần yêu đời và sức sống đã bị lãng quên. Tiếng sáo kia làm Mị nhớ lại những khoảnh khắc thiết tha, khơi dậy trong cô mong muốn đi chơi trong những ngày lễ hội sôi động. Không khí Tết rộn ràng, nhộn nhịp, như làm Mị “sống về những ngày trước”. Mị thả mình trong cơn say, uống rượu “đầy lòng”, như muốn xua tan hết những gánh nặng trong lòng. Tâm hồn Mị bỗng chợt trở lại, nhận ra rằng mình vẫn còn trẻ và muốn tận hưởng cuộc sống. Từ ý muốn đến hành động, Mị thắp đèn, sửa soạn để đi chơi, như một cách để thắp sáng lại cuộc sống của mình. Cô muốn vùng vẫy thoát khỏi áp lực của các thế lực quyền lực, nhưng trớ trêu thay, trước khi cô kịp thực hiện, Mị đã bị phát hiện và bị trói vào cột nhà. Tuy nhiên, tâm hồn Mị vẫn mơ mộng theo tiếng sáo, quên đi nỗi đau về thể xác cho đến khi nghe tiếng chân ngựa vang lên. Làm dâu nhà giàu, nhưng thực tế, thân phận của Mị không khác gì của một con trâu, con ngựa.

Xem thêm  Hành Trình Về Phương Đông - Chương 7

Mặc dù là một người im lặng, nhưng trong tâm hồn của Mị vẫn tồn tại một sức mạnh ẩn giấu mãnh liệt. Điều này được thể hiện rõ qua hành động của cô khi cắt dây trói để giải thoát A Phủ và cùng anh ta trốn thoát khỏi sự truy đuổi của Hồng Ngài. Hành động này không chỉ là việc giải thoát cho người khác mà còn là sự tự cởi trói, tự giải thoát cho cuộc sống của chính bản thân Mị. Nó bắt nguồn từ lòng đồng cảm và lòng từ bi, là sự quan tâm đến cảm nhận của người khác cũng như bản thân. Mị đã tự giải thoát cuộc sống của mình khỏi áp bức và bóc lột của quyền lực, từ chối bị kiềm chế bởi cường quyền và thần quyền. Hành động này, mặc dù tự phát, nhưng lại hoàn toàn hợp lý.

phân tích vợ chồng a phủ

Không chỉ mô tả về cuộc sống bất hạnh của phụ nữ, Tô Hoài cũng vẽ nên hình ảnh của người đàn ông miền núi, phải chịu đựng sự bất công của xã hội. Đó là A Phủ – một chàng trai mồ côi từ nhỏ, không có người thân yêu thương. Dù từng bị coi như một món hàng để trao đổi thóc với người Thái, A Phủ đã quyết định trốn lên núi và sinh sống ẩn dật. Dù đối mặt với khó khăn, A Phủ vẫn tự mình lao động, làm việc chăm chỉ để tự nuôi sống mình. Anh có khả năng làm mọi công việc từ đúc lưỡi cày, đục cuốc đến cày ruộng và thậm chí cả săn bò tót. Do đó, nhiều cô gái mong muốn có được A Phủ và xem anh như một nguồn lợi “như có được con trâu tốt trong nhà”. A Phủ không chỉ là một chàng trai tận tụy và biết vượt qua khó khăn, mà còn biết đấu tranh trước sự bất công. Đối mặt với sự kiêu ngạo của A Sử – con trai nhà thống lý, A Phủ đã đánh lại để bảo vệ công bằng, và điều này đã khiến anh trở thành con nợ, phải làm thuê để trả nợ cho nhà thống lý.

A Phủ không đánh A Sử vì tính hiếu chiến hay ngang tàn, mà là do anh không thể chấp nhận sự bất công trong xã hội, sự chi phối và áp đặt của cái ác. Sự kiểm soát của quyền lực đã biến một người tự do và mạnh mẽ như A Phủ trở thành một kẻ chấp nhận số phận. Anh chấp nhận sống trong vùng dự bị để trả nợ cho nhà thống lí. Một lần vì mải mê bắt nhím, A Phủ đã để hổ giết mất một con bò. Vì lý do này, anh bị nhà thống lí trói vào cột nhà và bị đánh đập đến chết, sau đó chết đi sống lại, chịu đau đớn và cảm thấy thương xót với số phận của mình. Điều này đã khơi dậy tình cảm và lòng đồng cảm của Mị. Cuối cùng, Mị quyết định cắt dây trói để giải thoát A Phủ. Hành động “quật sức vùng lên chạy” đã thể hiện khát khao sống, khát khao thoát khỏi cuộc sống trừ nợ và khao khát tự do của anh mạnh mẽ đến đâu. Mị mời A Phủ đi cùng, và họ cùng nhau chạy trốn khỏi Hồng Ngài, thoát khỏi cuộc giam cầm về cả thể xác lẫn tinh thần. Cuối cùng, họ thức tỉnh và tìm đến con đường cách mạng, con đường duy nhất để giải thoát và đạt được sự tự do.

Xem thêm  Hành Trình Về Phương Đông - Chương 4

Vợ Chồng A Phủ” không chỉ là một tác phẩm văn học, mà còn chứa đựng những giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc. Tô Hoài qua tác phẩm này, muốn lên án và tố cáo chế độ phong kiến và tầng lớp thống trị đã khai thác và bóc lột con người thông qua việc cho vay nặng lãi. Mị, với món nợ truyền kiếp từ cha mẹ, bị biến thành một “vật thế mạng”. Ông cũng chỉ trích những hủ tục lạc hậu và cổ hủ như “cúng trình ma”, mà đã giam giữ con người trong vòng mê tín, không dám đứng lên và tự cứu mình. Đồng thời, nhà văn cũng thể hiện lòng thương xót và đồng cảm với số phận của những người lao động miền núi phải chịu sự áp bức và bóc lột từ tầng lớp thống trị độc ác. Từ đó, tác phẩm ca ngợi sức sống mãnh liệt tiềm ẩn sâu bên trong mỗi con người, sức sống ấy đã giúp họ giải thoát cuộc sống và tìm đến với con đường cách mạng, tìm được cuộc sống tự do.

Sử dụng kỹ thuật cá thể hóa, nhà văn đã thành công trong việc tạo dựng hình ảnh của hai nhân vật chính, Mị và A Phủ – đại diện cho những con người lao động nghèo mang trong mình phẩm chất tốt đẹp nhưng phải chịu đựng số phận bất hạnh và đau khổ. Mị đại diện cho nhân vật tâm trạng, trong khi A Phủ là biểu tượng cho hành động. Hình ảnh của họ được phát triển trên nền tảng của vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ của vùng Tây Bắc, với mô tả như “gió thổi vào gianh vàng ửng” và “những chiếc váy hoa đang phơi trên những mỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ” tạo nên một bức tranh sống động. Các phong tục, tập quán của người dân miền núi như tục bắt vợ, cách thức trừng phạt và xử lý vụ án cũng được tái hiện một cách độc đáo. Truyện được kể từ ngôi thứ ba, với góc nhìn trần thuật chuyển đổi từ quan điểm của người ngoài cuộc về quan điểm của những người trong cuộc, kết hợp tính khách quan và sự đồng cảm với nhân vật. Ngôn ngữ văn xuôi mang đậm chất thơ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sức hấp dẫn và lôi cuốn của tác phẩm.

Với truyện ngắn “Vợ Chồng A Phủ”, Tô Hoài đã mở ra một cánh cửa rộng lớn, cho người đọc nhìn thấy một khung cảnh toàn diện và sâu sắc hơn về cuộc sống của những người dân ở vùng Tây Bắc. Dù câu chuyện đã kết thúc, nhưng những dư âm của nó vẫn tiếp tục vang vọng mãi trong tâm trí của độc giả. Mặc dù Tô Hoài đã ra đi, nhưng tác phẩm nghệ thuật và giá trị nhân văn mà ông để lại vẫn nguyên giữ được sức sống trong lòng độc giả ngày hôm nay và cả trong tương lai.

Hy vọng rằng, qua bài viết này, các bạn sẽ có cái nhìn mới và cảm nhận sâu sắc hơn về tác phẩm đặc biệt mà nhà văn Tô Hoài đã tạo ra.

Ghi chú: Mình thành lập website cá nhân này nhằm thỏa mãn đam mê viết lách, bao gồm những bài blog mình tự viết và cả những nội dung sưu tầm. Nếu bạn yêu thích hãy cùng kết nối với mình qua Zalo: 0949.339.222 hoặc Facebook: Trịnh Bảo. Cảm ơn bạn đã ghé thăm!